Khai sáng trí tuệ bằng "Phương án 0 tuổi"

Ra đời cách đây hơn ba thập niên, "Phương án 0 tuổi" đã mang đến những kết quả đột phá trong giáo dục sớm tại nhiều quốc gia tiên tiến trên thế giới.

Ra đời cách đây hơn ba thập niên, "Phương án 0 tuổi" đã mang đến những kết quả đột phá trong giáo dục sớm tại nhiều quốc gia tiên tiến trên thế giới. Tại TP.HCM, Hệ thống Trường Mầm non Saigon Academy là đơn vị đầu tiên được chuyển giao bản quyền và ứng dụng "Phương án 0 tuổi" vào giảng dạy. Tinh thần chủ đạo "học mà chơi, chơi mà học" đã giúp các bé đón nhận nồng nhiệt ngoài dự kiến.

Bây giờ hoặc không bao giờ

Cậu bé Trần Ngọc Châu Long, sinh năm 2004 tại huyện Đức Hòa, tỉnh Long An gây xôn xao dư luận khi làm được phép toán dù mới lên 2, có khả năng đọc rành mạch khi lên 3 tuổi. Ông Trần Ngọc Châu chia sẻ "bí mật" về sự thần đồng của bé, là nhờ ông đã áp dụng phương pháp giáo dục “Phương án 0 tuổi” cho con mình.

Phương pháo giáo dục trẻ theo cách truyền thống và theo "Phương án 0 tuổi" có nhiều khác biệt. Trong khi phương pháp giáo dục trẻ truyền thống chưa đánh giá cao tiềm năng phát triển của trẻ giai đoạn dưới 3 tuổi, chỉ để trẻ phát tiển một cách tự nhiên, thì "Phương án 0 tuổi" lại tập trung mạnh vào việc kích hoạt các khả năng tiềm ẩn của trẻ trong những năm đầu đời. Quan sát tại Trường Mầm non Saigon Academy, phụ huynh có thể thấy hầu hết các bé dưới 3 tuổi có khả năng đọc thành thạo các thẻ chữ, nhận diện rất nhanh về màu sắc, hình khối, gọi tên sự vật hay hiện tượng xung quanh một cách chính xác, điều mà phương pháp giáo dục truyền thống theo kiểu "để cho trẻ dưới 3 tuổi phát triển một cách tự nhiên" khó mà đạt được.

Các nhà khoa học đã chứng minh được rằng, bộ não của trẻ ngay từ sơ sinh đã có những tiềm năng đáng kinh ngạc: khi lọt lòng mẹ, trọng lượng não của trẻ sơ sinh đã bằng 25% não người trưởng thành; 1 tuổi đạt 50%, 2 tuổi đạt 75%; 3 tuổi đạt 90% não người trưởng thành và 6 tuổi hầu như hoàn thiện về cấu trúc. Vì vậy, một phụ huynh có tâm huyết trong việc nuôi dạy con không thể bỏ qua việc khơi dậy tiềm năng trí tuệ của con mình trong "giai đoạn vàng" này. Ivan Petrovich Pavlov - Nhà sinh lý và tâm lý học nổi tiếng người Nga - từng nói: "Trẻ sơ sinh đến ngày thứ 3 mới được dạy dỗ là đã bị trễ mất 2 ngày". Thế nên, phụ huynh cần bắt đầu quan tâm đến "Phương án 0 tuổi" cho bé yêu của mình, khi chưa quá trễ.

Khai sáng trí tuệ bằng “Phương án 0 tuổi”

“Phương án 0 tuổi” có thể giải quyết được vấn đề mà bất kì nhà sư phạm mầm non nào cũng mong muốn: trẻ được học một cách nhẹ nhàng, vui vẻ, hào hứng. Ở Trường Mầm non Saigon Academy, hầu như hoạt động học tập nào cũng được thể hiện dưới dạng trò chơi thông qua các chủ đề học tập dưới hình thức đề án chuyên sâu ở các lĩnh vực như toán học, ngôn ngữ, khám phá khoa học, âm nhạc, hội họa, thể chất, năng khiếu. Qua đó, với hệ thống học liệu phong phú và đa dạng, trẻ được kích hoạt những tiềm năng của mình mà không hề bị “khổ” học.

Thực tế, việc kích hoạt những khả năng tiềm ẩn của não bộ con người trong giai đoạn từ trong bào thai cho đến 6 tuổi mang lại ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển trí tuệ của trẻ sau này. TS. Nguyễn Minh Đức (Viện trưởng Viện nghiên cứu giáo dục trẻ thông minh sớm) khẳng định: "Dấu ấn ban đầu quyết định cả tương lai của bé sau này. Phụ huynh có 6 năm, hoặc là đầu tư để kích hoạt tiềm năng cho trẻ trong thời kì này, hoặc là phải chấp nhận việc con bị thiệt thòi, vì sau này, có đầu tư cũng bị trễ. Vì các bé còn ở tuổi chơi hơn là tuổi học, nên việc vận dụng giáo trình "Phương án 0 tuổi" vào giảng dạy là hợp lý và hiệu quả".

Phát hiện năng khiếu của trẻ từ 2 - 4 tuổi

Việc phát hiện năng khiếu của trẻ không chỉ giúp trẻ bồi dưỡng kịp thời mà còn khiến bố mẹ có những định hướng phát triển cho con ngay từ khi còn rất sớm.

Cậu bé Ben Hellerstein Larchmont ở New York có khả năng đọc sách và ghi nhớ tất cả những điều trong cuốn sách từ khi cậu 4 tuổi. Và mẹ cậu đã ân hận vì không chú ý đến năng khiếu của con từ sớm hơn để phát triển khả năng này của cậu

Rút kinh nghiệm từ mẹ bé Ben, các bậc phụ huynh hãy cùng xem xét những dấu hiệu sau để phát hiện ra năng khiếu của con mình nhé!

- Trẻ có năng khiếu đặc biệt về khả năng cảm thụ nghệ thuật, nhạy bén với con số. Ví dụ: bé vẽ những bức tranh hiện thực theo trường phái khác lạ hoặc trẻ có thể tính toán với con số một cách nhanh chóng.  

- Trẻ có năng khiếu về ngôn ngữ là những trẻ phát triển khả năng ngôn ngữ sớm, ví dụ như vốn từ vựng của bé vô cùng phong phú, bé có thể nói những câu dài, rõ ràng rành mạch sớm hơn những đứa trẻ khác cùng lứa tuổi. 

Ngoài ra, bé có năng khiếu ngôn ngữ cũng thường hay tò mò, không ngừng đặt những câu hỏi cho người đối diện.

 

- Trẻ có khả năng tập trung cao. Trong khi những đứa trẻ hiếu động thường không ngồi yên được trong một thời gian ngắn thì những đứa trẻ có khả năng tập trung cao lại có thể tập trung vào một việc gì đó trong thời gian rất lâu. 

Chúng có thể “làm việc” một cách đam mê và không để ý đến những gì xảy ra xung quanh.

- Trẻ có trí tưởng tượng sống động. Đây là những đứa trẻ có khiếu tưởng tượng ra nhiều thứ, nhiều điều mà người lớn có thể không hoặc chưa hình dung hết được. 

- Trẻ có trí nhớ tốt là những bé có thể ghi nhớ các sự kiện, sự việc diễn ra xung quanh một cách dễ dàng và có thể lặp lại ngay lập tức nếu được hỏi.

Điều đáng lưu ý là một số trẻ em có năng khiếu khác thường lại hay bị những người xung quanh cho là “lập dị”, điều này làm cho chúng cảm thấy bị cô lập, lo lắng và sẽ tự thu mình một góc riêng để tránh trở thành mục tiêu bị bắt nạt.  

Chính vì vậy, bố mẹ cần phát hiện ra những khác lạ của con mình để cùng bé phát triển khả năng cũng như hòa đồng với những bạn bè cùng trang lứa. Bạn có thể kiểm tra chỉ số thông minh của trẻ (IQ) để biết khả năng phát triển. Trẻ em có điểm số IQ trên 130 thường được coi là có năng khiếu (trẻ bình thường có chỉ số IQ từ 85 đến 115).

---

Lựa chọn cho con mình một lớp học tiếng anh trẻ em thật không dễ. Một vài địa chỉ dưới đây sẽ là gợi ý cho các mẹ cùng tham khảo.

Tự dạy tiếng Anh hiệu quả cho bé từ 3 tuổi

Dù còn nhỏ, chưa biết chữ, mẹ cũng đừng ngại day tiếng Anh cho bé nhé. Từ 2 đến 5 tuổi là thời gian tốt nhất để bé bắt đầu làm quen với ngoại ngữ và học rất “nhanh vào”.

Mẹ có thể mua bộ tranh ảnh, có viết chữ cái tiếng Việt và tiếng Anh dưới mỗi hình vẽ, bán rất nhiều ở các hiệu sách để dạy bé. Ví dụ, mẹ cầm bức ảnh có vẽ con mèo và từ “Cat”, mẹ đọc cho bé nghe và bảo bé bắt chước đọc lại theo mẹ.

Mỗi lần, mẹ dạy bé khoảng 5 từ, mỗi từ đọc khoảng 5 lần. Sáng mẹ dạy bé từ nào, chiều mẹ ôn lại cho bé từ đó. Lúc ôn, mẹ nhớ ôn cho bé tuần tự theo các hình ản h mẹ đã dạy bé thì dễ dàng khơi lại được cho những gì bé đã học. Khi bé đã nhớ, không cần nhìn tranh nữa, mẹ đố bé đọc lại cho mẹ nghe. Hoặc ngay cả khi bé ngồi chơi, hai mẹ con thi xem ai sẽ đọc được nhiều tiếng Anh hơn.

Nếu  bé đọc được nhiều và đúng, mẹ hãy khen ngợi và thưởng cho bé nhé. Bé sẽ rất hứng thú với việc học tiếng Anh lần sau.

Mẹ hãy mua các bộ có từ tiếng Anh và ảnh minh họa để dạy bé

Khi bé đã nhớ tương đối nhiều từ rồi, mẹ có thể mua bộ thẻ từ bằng tiếng Anh. Một mặt in hình các đồ vật, con vật, hoa quả. Một mặt in từ tiếng Anh. Mẹ có thể cho bé nhìn hình và đọc, lật mặt sau để bé nhìn thấy từ được viết như thế nào.

Sau đó, mẹ sẽ úp mặt hình ảnh xuống của các thẻ xuống và đố bé: “Tìm cho mẹ từ con mèo nào. Từ đó được đọc như thế nào nhỉ?”. Chắc chắn bé sẽ đọc được và ghi nhớ từ ngữ rất nhanh, nhận biết dần dần cả mặt chữ hoặc cách viết từ.

 

Mẹ có thể mua một chiếc bảng treo tường, viết lên đó những từ tiếng Anh và có điều kiện nên dán kèm hình ảnh minh họa của từ đó. Mỗi tối trước khi đi ngủ, mẹ dạy bé một từ mới. Chiều đi làm về, mẹ sẽ hỏi lại bé từ đó.

 

Mẹ có thể cùng bé luyện tiếng Anh qua các website

 

Bên cạnh đó, mẹ phải chơi trò chơi tiếng Anh với bé qua cách gọi tên các hoạt động hàng ngày. Mẹ đố bé: “Ông, bà, bố mẹ, anh chị trong tiếng Anh là gì? Tên các đồ dùng trong gia đình như tivi, sách, vở, bàn, ghế,... là gì? Chào buổi sáng, buổi trưa... là gì? Khi gặp người lớn, con chào thế nào. Khi gặp bạn, con chào thế nào? Tạm biệt thế nào”. Đặc biệt, mẹ còn có thể dạy bé ngoại ngữ qua các bài hát vui nhộn bằng tiếng Anh để luyện dần cho bé cách phát âm. Quan trọng là mẹ tạo cho bé niềm vui thích học tiếng Anh chứ không phải là ép bé học.

 

Nếu muốn luyện tiếng Anh cho bé từ nhỏ nhưng chưa đủ tuổi đi học ở các trung tâm Anh ngữ do người ngước ngoài giảng dạy, mẹ có thể cho bé xem các kênh tivi dành cho trẻ em của nước ngoài như Disney channel, Cartoon network... hoặc xem các đĩa DVD để bé vừa chơi vừa học.

 

Mẹ bé Mun (Ngọc Khánh - Hà Nội)