Thứ Sáu, 2 tháng 11, 2012

Dạy con điều hay, ngăn chặn ngay điều dở

GIÚP BÉ HỌC TIẾNG ANH HIỆU QUẢ


Khi con đi học, ngoài những điều bé học được ở trường thì vai trò của cha mẹ trong việc giáo dục con cái là vô cùng quan trọng và cũng đầy thách thức. Trên thực tế, việc dạy dỗ một đứa bé đã đến trường khó khăn hơn nhiều so với dạy bé lúc nhỏ.

Những hành vi xấu thường gặp ở trẻ nhỏ:
- Gây gổ với anh chị em trong nhà, quan hệ không tốt với bạn bè;

- Nói leo hoặc trả treo, cãi lời bố mẹ, thầy cô;

- Bắt nạt người khác, thường xuyên từ chối yêu cầu của người khác;

- Tỏ ra bất lịch sự, khoe khoang, tự đắc và vô trách nhiệm (ví dụ thường thấy là bé có thái độ cười nhạo khiếm khuyết hoặc điểm yếu của người khác);

- Nói dối, trộm cắp…

Nhiều phụ huynh có con trong độ tuổi đi học thường than phiền rằng các bé không còn ngoan ngoãn, đáng yêu như trước nữa, cách cư xử của bé với bố mẹ và những người xung quanh bắt đầu có sự thay đổi theo chiều hướng không như bạn kỳ vọng. Các bé ở độ tuổi đến trường thường thể hiện bản thân một cách quyết liệt hơn, sẵn sàng ngắt lời hoặc “chỉnh” ngay nếu nhận thấy những điều không hợp lý từ bố mẹ, thầy cô, anh chị em hay bạn bè.

DẠY TIẾNG ANH CHO TRE EM

Những hành vi không hay của con có khi lại "bắt nguồn" từ chính những luật lệ của bố mẹ (Ảnh: Inmagine)
Những biểu hiện ấy thường bắt nguồn từ việc bé phải gồng mình lên “gánh” hàng loạt các yêu cầu: phải làm việc này, không được làm việc kia, đừng đụng đến thứ nọ… Nhiều phụ huynh nghĩ rằng càng có nhiều luật lệ thì con càng dễ dàng vào “khuôn khổ”, nhưng thực ra như thế lại khiến con trẻ bị áp lực tâm lý. Và phản ứng đáp trả như trên là một trong những cách chống đối lại. Trong khoảng thời gian này, bạn cần có những nguyên tắc cụ thể để giúp con tránh được những hành vi không tốt.

Bí quyết xây dựng những hành vi tích cực:

- Cho phép con thể hiện cá tính độc lập. Trong một số trường hợp, không nên bắt buộc con phải nhất nhất “nghe lời”, hãy để bé bày tỏ quan điểm của mình kể cả khi nó trái ngược hoặc phủ định với những gì bạn vừa nói. Cũng như người lớn, trẻ em có nhu cầu bày tỏ suy nghĩ của mình.



- Nói chuyện với con một cách thẳng thắn và tôn trọng, đừng đưa ra những nguyên tắc áp đặt mà hãy giải thích cho bé hiểu nguyên nhân đưa đến sự việc hoặc vấn đề. Hãy để con lắng nghe, tiếp thu và thảo luận cùng bạn – giao tiếp là phương pháp tốt nhất để giáo dục và định hình nhân cách của một đứa trẻ.

- Trấn an con. Nhiều bé thường tỏ ra độc lập và có vẻ không cần sự quan tâm, chăm sóc, nhưng thực chất đứa trẻ nào trên đời cũng đều rất cần sự yêu thương, che chở và an ủi từ bố mẹ. Vậy nên, dù thế nào, bạn cũng cần cho con cảm nhận được rằng bạn sẽ luôn ở bên khi bé cần.



- Rèn thói quen tốt: thói quen, giờ giấc sinh hoạt hằng ngày thường đóng vai trò quan trọng đối với mọi đứa trẻ. Bạn nên giúp con hình thành thời gian biểu một cách khoa học, sau đó thực hiện đều đặn, nghiêm túc và chỉ điều chỉnh khi thật sự cần thiết.

- Đừng để con bị “quá tải”. Trước khi yêu cầu con làm điều gì, bạn hãy cân nhắc độ tuổi và khả năng của bé. Tuyệt đối không nên đòi hỏi con làm quá nhiều thứ cùng một lúc, trẻ con thường không thể ổn định tâm lý nếu bị bố mẹ gây quá nhiều áp lực.

- Dành thời gian trò chuyện với con về trường lớp, bạn bè. Hãy chú ý lắng nghe, quan sát để hiểu hơn những gì con cảm nhận về trường học, bạn bè và cả những khúc mắc mà con đang gặp phải. Phụ huynh tốt là người biết đặt mình vào vị trí của con trẻ và đưa ra những lời khuyên tốt nhất, chứ không phải người trách mắng con – điều này sẽ làm cho tình hình càng trở nên tồi tệ hơn.

- Bỏ qua những lỗi nhỏ, bạn cần giữ bình tĩnh và hạn chế phàn nàn con trẻ, hãy bỏ qua những lỗi nhỏ để uốn nắn những điều quan trọng hơn vì nếu cứ bị “chấn chỉnh” liên tục, con bạn sẽ rất dễ mệt mỏi và bối rối. Nếu con có sai phạm, bạn đừng nhắc đi nhắc lại lỗi lầm, hãy chỉ nhắc nhở con một cách tích cực, như: “Con nên suy nghĩ về những gì mình vừa làm,” hoặc “Mẹ nghĩ giá như con đừng làm như vậy thì sẽ tốt hơn.” Tuy vậy, bạn cũng hãy sẵn sàng đưa ra hình phạt thích đáng với những trường hợp nghiêm trọng.

- Khen con một cách cụ thể. Những lời khen luôn có tác dụng tích cực đối với bọn trẻ nhưng bạn đừng đưa ra lời khen chung chung, hãy dành cho con những lời khen chính xác, cụ thể về những điều bé đã làm được. Như vậy con bạn sẽ hiểu rằng bố mẹ biết những việc tốt mà bé làm được và cố gắng phát huy điều đó. Thường xuyên nhấn mạnh, khuyến khích những hành vi tốt mà con nên thể hiện.



Khen đúng cách cũng giúp con không hư (Ảnh: Inmagine)
- Nói với con về những gì bé đã làm: có thể con không ý thức được những hành động sai trái của mình. Trong trường hợp này, bạn cần giữ thái độ bình tĩnh để phân tích cho con hiểu lời nói hay việc làm của con ảnh hưởng như thế nào đến bản thân và những người xung quanh. Và không chỉ bằng lời nói, đôi khi “để mặc” cho con thấy hậu quả của những gì mình gây ra cũng là một cách hiệu quả giúp bé thay đổi hành vi. Chẳng hạn, nếu bạn đã nhắc nhở nhiều lần mà con vẫn không bỏ được tính bừa bãi thì hãy để bé tự tìm kiếm đồ đạc ngay trong đống bừa bãi ấy. Sau một vài lần bạn kiên quyết, bé sẽ tự biết phải làm gì.

- Cắt ngang hành vi xấu của bé: bạn có thể dùng nhiều cách khéo léo để “đánh lạc hướng”. Chẳng hạn, nếu các con bạn đang cãi nhau, hãy nói với chúng rằng “Bây giờ các con có thích đi bơi không?” hoặc khi bé đang có một thái độ nào đó không hay, bạn hãy nói “Sao con không xem bộ phim hoạt hình thú vị này nhỉ?” Một khi lôi kéo trẻ vào chủ đề khác thành công, bạn đã ngăn chặn được hành vi xấu của con mình.

Đặc điểm phát triển chung của lứa tuổi 3, 4, 5




Lên 3, thế giới của con đã mở rộng ra rất nhiều, và cùng với đó, con cũng “trưởng thành” hơn rất nhiều. Bố mẹ cần biết gì về sự phát triển của con để chuẩn bị cho con thật tốt bước ra thế giới? Bạn chưa tự tin ư, hãy cùng Webtretho tìm hiểu nhé.



Trẻ 3 tuổi

Trẻ 3 tuổi có cái nhìn về thế giới rộng mở hơn, các khái niệm về thời gian và không gian bắt đầu có những biến đổi thú vị. Các bé bắt đầu hiểu được sự phức tạp của thế giới xung quanh và nhận ra sự khác nhau giữa thực và giả. Chúng thường hỏi những câu kiểu như “Buổi tối chim có đi ngủ không mẹ?”, “Hồi ba còn nhỏ thì có con khủng long không?” và “Mấy cô chú trong TV đó là người thiệt hay giả bộ vậy mẹ?”



"Buổi tối chim có đi ngủ không mẹ?" (Ảnh: Inmagine)
Với chúng, quá khứ được phân thành: hồi nãy, hôm qua, tuần trước, tháng trước, hồi xưa, hồi ba mẹ nhỏ xíu… Tương lai thì được chia thành: ngày mai, sắp… rồi, hay mai mốt con lớn. Mặc dù có thể không biết tên của các mùa trong năm nhưng trẻ 3 tuổi đã bắt đầu tìm ra các mối tương quan, chúng có thể liên tưởng mùa hè với tiết trời oi bức, cả nhà đi du lịch tắm biển, mùa thu với lá vàng và Tết Trung Thu…

Giống như thời gian, không gian được chia thành nhiều loại: Có những nơi gần và ta có thể đi bộ đến; có những nơi xa không thể đi bộ được; và cũng có những nơi rất rất xa, như châu Phi, mặt trăng. Các bé cũng chia mọi người xung quanh theo mức độ già trẻ, chẳng hạn như con nít, người lớn đi làm, người già ở nhà. Các sự vật có thể sống hoặc không, người và loài vật có thể sống hoặc chết, và mọi thứ có thể thật hoặc giả.

Tới 3 tuổi, các triệu trứng “bướng bỉnh trẻ lên 2” sẽ dần hết và trẻ sẽ đằm tính hơn. Trẻ 3 tuổi có khả năng tập trung tới vài phút để làm một việc gì đó và thích chơi đùa với các trẻ khác hơn. Tới thời điểm này, trẻ cũng biết biểu lộ nhiều dạng cảm xúc hơn. Chúng có thể buồn hoặc tỏ ra đăm chiêu, có thể ganh tị, cảnh giác, sợ hãi hoặc hài lòng, vui vẻ, khoái chí. Các bé cũng nắm bắt được nhiều hơn cảm xúc của người khác. Chúng biết nên làm cho người lớn hài lòng, với một động lực hết sức mạnh mẽ là được người khác khen ngợi và yêu thương. Mặc dù trẻ 3 tuổi có khuynh hướng ít giận dữ hơn trẻ lên 2, nhưng khi mệt hoặc đói thì chúng cũng không ngoan được đâu.


Trẻ 4 tuổi

Trẻ 4 tuổi ngày càng ý thức mình là một thành viên trong một tập thể. Chúng dành phần lớn thời gian để tạo dựng và giữ vững vị trí với các trẻ đồng trang lứa. Chúng cũng dễ dàng sử dụng vốn từ vựng của mình để khen, chê và “chỉnh” những đứa trẻ khác nhằm hướng sự chú ý vào khả năng của chúng và thuyết phục các bạn cùng chơi chấp nhận ý tưởng mà chúng đưa ra.

Trẻ 4 tuổi thích chơi với trẻ khác, có thể dọa dẫm hoặc hứa hẹn để giành lấy một đứa bạn hoặc để được “kết nạp” vào một nhóm bạn. Vậy nên ở trường mẫu giáo, bạn có thể rất hay nghe thấy những câu như “Mình làm bạn của nhau nhé” và “Mình không chơi với bạn đâu.”

Trẻ 4 tuổi cần nhiều không gian để chơi, vì trò nào chúng cũng có thể chơi được cả, đặc biệt là thích trò “siêu nhân” và “quái vật”. Mặc dù đã biết chia sẻ đồ chơi với nhau và thay phiên chơi chung một món đồ nhưng chuyện giành đồ chơi giữa các bé 4 tuổi vẫn xảy ra như cơm bữa. “Chiến tranh” thường bắt đầu bằng việc cãi nhau rồi kết thúc bằng xô đẩy, đấm, đá. Thường thì các bé cũng không thể làm nhau đau lắm đâu, nhưng người lớn vẫn phải canh chừng.

Lên 4 tuổi, bé thích khám phá những điều mới lạ như đu xích đu, nhớ tên các loại khủng long, đếm từ 1 tới 20, và chơi game trên máy tính. Chúng tin vào những gì chúng nhìn thấy, nghe thấy và chạm tay vào. Nếu một đứa trẻ 4 tuổi nghĩ rằng ly nước trái cây của nó ít hơn của bạn thì có nghĩa là ly của bạn thật sự nhiều hơn, dù cả 2 ly đều được rót từ 2 hộp như nhau. Nếu một đứa trẻ 4 tuổi nghe thấy tiếng một con quái vật đang gầm gừ dưới giường thì có nghĩa là thật sự có một con quái vật ở dưới giường, mặc cho bố mẹ có giải thích đến đâu chăng nữa..

Ở tuổi này, bé cũng rất tò mò và rất thích hỏi “Tại sao?”




Trẻ lên 5 có thể kiên trì vẽ cho đến khi được bức tranh như mong muốn. (Ảnh: Inmagine)

Trẻ 5 tuổi

Trẻ 5 tuổi dường như lớn hẳn lên trên nhiều phương diện. Giống như khi 4 tuổi, trẻ 5 tuổi thích khám phá những điều mới lạ, nhưng chúng có thể kiên trì luyện tập để thành thục hơn. Ví dụ khi vẽ một cái cầu vồng, một ngôi nhà hay tự họa chân dung, chúng có thể cố gắng vẽ đến khi nhìn được bức tranh như chúng muốn.

Trẻ 5 tuổi cũng thích chơi trò đóng vai các nhân vật khác, nhưng ở mức độ công phu hơn. Trước khi chơi, trẻ thường chuẩn bị các đạo cụ để đảm bảo câu chuyện được diễn ra theo một trình tự hợp lý. Nếu mở “show trình diễn”, chúng sẽ làm sân khấu, bán vé và thay đổi phục trang trước khi trình diễn. Mở màn, chúng có thể sẽ bước lên sân khấu giới thiệu nội dung của buổi diễn, sau đó diễn một vài cảnh, rồi kết thúc bằng việc cúi đầu chào kiểu cách kèm theo những tràng pháo tay rộ lên.

Trẻ 5 tuổi thích dùng và diễn giải các ký hiệu, biểu tượng. Hầu hết trẻ ở độ tuổi này rất nghiêm túc muốn học hỏi, và một số có thể học các cơ chế đọc viết nhanh hơn những đứa khác. Chúng thích tự mình đọc menu và gọi món, diễn giải các biển báo giao thông, tự viết danh sách các món đồ cần mua, và tự viết tên lên nhãn tập hoặc các bức tranh do chúng vẽ. Chúng có thể hình dung ra trong đầu những vấn đề đơn giản và có thể nắm bắt khái niệm cộng trừ, dù có thể chúng phải xòe tay ra đếm trước khi trả lời.

Những đứa trẻ 5 tuổi có cơ hội sử dụng máy tính thường thích các chương trình tương tác. Chúng có thể hiểu, áp dụng các luật chơi và nếu như mỗi lần trả lời đúng các câu hỏi liên quan đến kỹ năng đọc, viết và tính toán và được máy tính hiện ra câu chúc mừng hoặc khen ngợi chúng thì chúng rất thích thú. Trẻ 5 tuổi thích những chương trình cho phép chúng tự giải quyết vấn đề, để chúng tự sắp xếp các nhân vật trên màn hình rồi tạo ra một chuyện tưởng tượng riêng của chúng, và các chương trình hướng dẫn chúng vẽ, tô màu, làm thiệp sinh nhật và thiệp mời.

Trẻ ở độ tuổi này rất có thể tự lập kế hoạch vui chơi trước. Chúng chọn bạn bè tham gia trò chơi dựa trên tiêu chí cùng chung sở thích. Những đứa trẻ thích các trò chơi năng động sẽ chọn chơi các trò leo trèo, chạy và đuổi bắt, chơi bóng hoặc đua xe. Những đứa trẻ thích các trò chơi tĩnh hơn thì sẽ chơi cát, tìm côn trùng hoặc thằn lằn, chơi đóng kịch hoặc tụm lại trò chuyện với một đứa bạn khác.

Có nên cho Trẻ học tiếng Anh từ sớm?


TS Jayne Moon - Giảng viên của Hội đồng Anh khẳng định “Vấn đề cốt yếu của việc học ngoại ngữ là điều kiện thích hợp chứ không phải là độ tuổi bắt đầu. Các điều kiện thích hợp đó là: giáo viên được đào tạo tốt, thông thạo tiếng Anh; chương trình và tài liệu giảng dạy phù hợp với các lứa tuổi; đủ thời gian và cường độ đồng thời đảm bảo tính liên tục và chuyển tiếp”.


Giáo dục từ nhỏ 


Việc xác định xem ở độ tuổi nào thì trẻ em học ngôn ngữ tốt nhất đã được nhiều nhà nghiên cứu thuộc các lĩnh vực khác nhau trên thế giới quan tâm nghiên cứu từ những năm 60. Kết quả nghiên cứu của các nhà sinh lí học thì cho rằng sự phát triển của não bộ ảnh hưởng rất lớn đến việc phát triển ngôn ngữ của trẻ. Các nhà tâm lý học thì cho rằng: Trẻ em học ngôn ngữ tốt hơn vì ít dựa vào các cách giải thích ngữ pháp và khả năng tư duy miễn dịch. Còn các nhà ngôn ngữ học khẳng định: Khả năng song ngữ không ảnh hưởng đến sự phát triển trí thông minh. Thậm chí có thể phát triển hơn các trẻ khác vì dễ hình thành khái niệm hơn và linh hoạt hơn về trí tuệ. Tựu chung lại thì trẻ em bình thường xét ở các góc độ tâm sinh lí và ngôn ngữ đều có khả năng hấp thụ một hoặc hai ngoại ngữ nếu sớm được tiếp xúc với các ngôn ngữ đó trong điều kiện thuận lợi. Trẻ em ViệtNam cũng không phải là ngoại lệ.


Từ những dẫn chứng đó Tiến sĩ Phạm Đăng Bình (Khoa Ngôn ngữ và văn hoá Anh Mỹ - Đại học Ngoại ngữ- ĐHQG Hà Nội) cho rằng “Chúng ta nên cho Trẻ em làm quen với tiếng Anh càng sớm càng tốt. Ở những nơi có điều kiện nên cho trẻ học ngay từ các lớp mầm non (tức là từ 3 tuổi) thì càng tốt. Nếu chúng ta bỏ qua giai đoạn học ngoại ngữ dễ dàng nhất này của trẻ, thì đây sẽ là một sự lãng phí về nhân tài và chất xám rất lớn”.

Lợi ích của việc dạy ngoại ngữ ngay từ sớm đã được khẳng định. Vấn Ađề là chúng ta tổ chức việc dạy học như thế nào mà thôi, nghĩa là điều kiện để cho việc học tiếng Anh có hiệu quả cũng quan trọng không kém. TS Jayne Moon - Giảng viên của Hội đồng Anh khẳng định: “Vấn đề cốt yếu của việc học ngoại ngữ là điều kiện thích hợp chứ không phải là độ tuổi bắt đầu. Các điều kiện thích hợp đó là: Giáo viên được đào tạo tốt, thông thạo tiếng Anh; Chương trình và tài liệu giảng dạy phù hợp với các lứa tuổi; Đủ thời gian và cường độ đồng thời đảm bảo tính liên tục và chuyển tiếp”.
Học tiếng anh càng sớm càng tốt


Giáo viên được đào tạo tốt, thông thạo tiếng Anh:
Ở độ tuổi lên 3, trẻ em có thể luyện âm để phát âm được đúng giọng bản ngữ. Tuy nhiên, việc các bé đạt được thành công như thế nào phụ thuộc rất nhiều vào giáo viên. Giáo viên phải là người bản ngữ, có giọng chuẩn, có nghiệp vụ sư phạm tốt và có khả năng truyền đạt kiến thức cho trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, để có được độ tương tác lớn nhất và để giáo viên có thể theo sát lắm bắt tâm lý, chăm sóc kỹ lưỡng từng học sinh thì số lượng học sinh trong lớp phải ít, không quá 15 học sinh/lớp.

Chương trình và tài liệu giảng dạy phù hợp với các lứa tuổi:
Theo các nhà giáo dục học hiện đại, dạy học tương tác là một trong những phương pháp dạy học tích cực, hiện đại và có hiệu quả nhất trong nền giáo dục ngày nay. Đặc biệt trong việc dạy và học tiếng Anh, dạy học tương tác là chìa khóa mang lại thành công cho cả người dạy và người học. Một chương trình tiếng Anh tương tác phải đảm bảo được 3 yếu tố: Tương tác giữa học sinh và giáo viên; Tương tác giữa học sinh và học sinh; Tương tác giữa học sinh, giáo viên và các thiết bị giảng dạy hiện đại ( Bảng tương tác Smart Board, máy tính, máy chiếu, loa, đài, đĩa CD và các phần mềm hỗ trợ chuyên dụng…)

TRƯỜNG QUỐC TẾ CHUYÊN TIẾNG ANH TRẺ EM

Đủ thời gian và cường độ đồng thời đảm bảo tính liên tục và chuyển tiếp:
Một chương trình giáo dục tiếng Anh tốt cần phải được thiết kế thời lượng chương trình cho từng buổi học phù hợp với từng độ tuổi khác nhau. Đồng thời, phải đảm bảo được tính liên tục và chuyển tiếp từ thấp đến cao, từ dễ đến khó, từ độ tuổi nhỏ đến độ tuổi lớn. v.v….. Theo các chuyên gia giáo dục, nên cho trẻ tham gia các buổi học trong khoảng thời gian 1h30 phút, mỗi tuần học 2 buối đan xen nhau. Ngoài ra, trẻ em nên theo học các chương trình tiếng Anh có tính liên tục và chuyển tiếp, các bài học có hệ thống và liền mạch tránh việc ngắt quãng hoặc thay đổi giáo trình.

Hiện nay, tại các thành phố lớn đặc biệt là thủ đô Hà Nội và thành phố HCM đã có nhiều các chương trình tiếng Anh ưu việt dành cho trẻ em được triển khai. Trong đó có chương trình tiếng Anh tương tác Happy Series của Đại học Oxford, Anh Quốc. Đây là chương trình tiếng Anh đảm bảo đầy đủ các yếu tố tương tác, tính liên tục và chuyển tiếp đáp ứng được tốt nhất cho nhu cầu học tập của trẻ em trong độ tuổi từ 3 – 12 tuổi. Tuy nhiên, để có thể đưa chương trình này vào giảng dạy thì đòi hỏi các Trung tâm phải có hệ thống cơ sở thiết bị giảng dạy hiện đại tương xứng như bảng thông minh, máy chiếu, phần mềm hỗ trợ tương tác.v.v…